Przekazanie biznesu w polskich realiach prawnych opiera się najczęściej na dwóch modelach: darowiźnie lub sprzedaży. Zgodnie z Kodeksem cywilnym (art. 55), nie przekazujemy jedynie „nazwy”, ale cały zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych. Aby proces był skuteczny i bezpieczny, niezbędne jest sporządzenie inwentaryzacji oraz – w przypadku nieruchomości – wizyta u notariusza. Kluczowe jest zapewnienie ciągłości prawnej, co wiąże się m.in. z cesją umów i powiadomieniem urzędów.
Darowizna czy sprzedaż przedsiębiorstwa – co wybrać?
Wybór formy zależy od relacji między stronami oraz celów finansowych:
- Darowizna przedsiębiorstwa – najczęściej wybierana w obrębie rodziny. Jest zwolniona z VAT i PIT, a dla najbliższych (I grupa podatkowa) może być całkowicie wolna od podatku od darowizn.
- Sprzedaż przedsiębiorstwa – klasyczna transakcja handlowa. Po stronie zbywcy generuje ona jednak obowiązek zapłaty podatku dochodowego (PIT).
- Zbycie ZCP (Zorganizowanej Części Przedsiębiorstwa) – rozwiązanie stosowane, gdy przekazujemy tylko wydzieloną, funkcjonalną część biznesu (często w spółkach cywilnych), a nie całą firmę.
Jakie formalności są niezbędne przy przekazywaniu biznesu?
Prawidłowe przeprowadzenie procesu wymaga odhaczenia kilku kluczowych punktów na liście:
- Akt notarialny – obowiązkowy, jeśli w skład firmy wchodzą nieruchomości.
- Szczegółowa inwentaryzacja – protokół przekazania musi zawierać wartości początkowe i stopień umorzenia środków trwałych.
- Cesja umów – kontrahenci muszą wyrazić pisemną zgodę na przeniesienie umów na nowego właściciela.
- Powiadomienie ZUS i US – niezbędna aktualizacja danych o zmianie podmiotu zarządzającego majątkiem.
O czym musisz pamiętać, planując sukcesję rodzinną?
Przekazanie firmy dzieciom lub małżonkowi to proces korzystny podatkowo, ale należy pamiętać o kilku kwestiach:
- Zgłoszenie SD-Z2 – aby skorzystać z pełnego zwolnienia z podatku w I grupie, musisz zgłosić darowiznę do Urzędu Skarbowego w ciągu 6 miesięcy.
- Odpowiedzialność za długi – pamiętaj, że nowy właściciel (obdarowany lub kupujący) przejmuje również zobowiązania firmy.
- To nie tylko wpis w CEIDG – sukcesja to realne przekazanie majątku, a nie tylko zmiana danych w rejestrze.
- Amortyzacja – warto sprawdzić, czy i na jakich zasadach sukcesor będzie mógł kontynuować amortyzację przejętych składników majątku.
- Kwestie pracownicze – pamiętaj o art. 23 Kodeksu pracy – przejście zakładu pracy na innego pracodawcę dzieje się z mocy prawa, ale wymaga poinformowania załogi.
Skontaktuj się z doradcą gwlaw@gwlaw.pl
