Przekazanie biznesu kolejnemu pokoleniu wymaga precyzyjnego zaplanowania struktury prawnej oraz optymalizacji podatkowej. Przepisy polskiego prawa odmiennie regulują kwestię kontynuacji działalności w przypadku spółek osobowych (jawnych, partnerskich) oraz kapitałowych (z o.o.).
Spółki osobowe (jawna, partnerska)
Co do zasady, spółka jawna i partnerska rozwiązują się m.in. w razie śmierci wspólnika. Aby temu zapobiec, umowa spółki może przewidywać klauzulę sukcesyjną, zgodnie z którą spółka trwa nadal z spadkobiercami zmarłego. Wymaga to jednak dostosowania zapisów umowy przed zdarzeniem losowym lub zastosowania instytucji zarządu sukcesyjnego na podstawie Ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej, choć w spółkach osobowych kluczowe pozostają zapisy Kodeksu spółek handlowych i zgoda pozostałych wspólników.
-
Aspekt podatkowy: Przejście praw i obowiązków zmarłego wspólnika na spadkobierców w spółce osobowej podlega zwolnieniu z podatku od spadków i darowizn, pod warunkiem że spadkobiercy należą do tzw. grupy zerowej (małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym, macocha) oraz zgłoszą nabycie w odpowiednim terminie do Urzędu Skarbowego. Dochody spółki są opodatkowane PIT na poziomie wspólników.
Spółki kapitałowe (z o.o.)
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością charakteryzuje się pełną odmiennością majątkową od wspólników – jej byt nie zależy od trwania życia poszczególnych osób. Udziały w spółce z o.o. wchodzą w skład spadku i podlegają dziedziczeniu na zasadach ogólnych (testament lub ustawa). Umowa spółki może jednak ograniczyć lub wyłączyć wstąpienie spadkobierców do spółki, co wymaga jednak precyzyjnego uregulowania kwestii spłaty udziałów niewstępujących spadkobierców.
-
Aspekt podatkowy: Podobnie jak w spółkach osobowych, dziedziczenie udziałów przez najbliższą rodzinę w grupie zerowej korzysta ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn (art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn). Alternatywą dla tradycyjnej sukcesji testamentowej staje się powołana na mocy odrębnych przepisów Fundacja Rodzinna, która pozwala na bezpodatkowe (w zakresie bieżącej działalności i funduszu założycielskiego) gromadzenie majątku i sukcesywne wspieranie beneficjentów bez ryzyka rozdrobnienia kapitału spółki operacyjnej.
Skontaktuj się z nami: gwlaw@gwlaw.pl
